Tag Archives: kapitalizam

29 apr

Vladimir Milenković, Prećutani imperijalizam: o dezorijentaciji levice u međunarodnim odnosima

tekst je napisan oktobra 2019. godine

Vladimir Bagzi Milenković

Prećutani imperijalizam: o dezorijentaciji levice

u međunarodnim odnosima

 

Teorije imperijalizma su se u jednom trenutku činile prevaziđenim. Konceptualizacije V. I. Lenjina i Roze Luksemburg – prema kojima rastući rivaliteti među monopolizovanim kapitalom u sprezi sa militarizovanom nacionalnom državom vode sukobe globalnih razmera oko raspodele kolonijalnih resursa – u svetu nakon 1945. su prestale da pružaju sigurne orijentire. U opštem rastu produktivnosti nakon Drugog svetskog rata, Sjedinjene Američke Države se ističu kao neprikosnovena vojna i privredna sila u kapitalističkom svetu, natkriljujući time stare rivalitete evropskih sila, dok je proces dekolonizacije iznedrio niz novih država na globalnom jugu koje postaju poprište ideološke borbe između istočnog i zapadnog bloka. Na poprištu hladnoratovske bitke za političku i ekonomsku hegemoniju nad postkolonijalnim svetom razvijaju se ideologije međunarodne saradnje, ekonomskog razvoja i međunarodne pomoći. Ove ideologije se na globalnom jugu uspostavljaju kao kontrapunkt levim teorijama imperijalizma, kakve su u posleratnom periodu razvili Pol Baran, Pol Svizi, Hari Magdof i drugi.

Sa padom Sovjetskog Saveza i Istočnog bloka, liberalni ideološki konsenzus u naletu optimizma projektuje predstave prema kojima će svet – revolucionisanjem sredstava komunikacije i transporta, te oslobođen militarističkih rivalstava velikih sila – postati otvoren za sve veći protok međunarodne trgovine i kulturalne razmene. Prema ovim trijumfalističkim ideologijama, sa opštom demilitarizacijom sveta koja bi trebala da usledi nakon spuštanja gvozdene zavese, granice će se otvoriti prema nesmetanom protoku roba i stanovništva, te će čitav svet zahvatiti jedan novi talas modernizacije u kojem će nacionalne države svoj politički i pravni okvir modelovati prema zahtevima liberalne demokratije i slobodnog tržišta. Proboj kapitala na globalni jug trebalo bi da obezbedi ubrzanu industrijalizaciju i opšti privredni rast društava, te da niveliše globalne nejednakosti u pravcu prema ravnopravnoj međunarodnoj tržišnoj utakmici, kao tobožnjim optimalnim uslovima za funkcionisanje kapitalizma na svetskoj razini. Kapitalizam, preležavši dečije bolesti kolonijalnog potčinjavanja i imperijalističkih ratova, sada konačno dobija svoj istinski human lik – džefersonovsku univerzalizaciju američkog tipa demokratije i tržišnog kapitalizma – Pax Americana.  

Read More

Share
10 mar

Silvija Federiči, NADNICE PROTIV KUĆNOG RADA

Nadnice protiv kućnog rada

Silvija Federiči

 

 

Oni kažu: to je ljubav. Mi kažemo: to je neplaćeni rad.

Oni to zovu frigidnost. Mi to zovemo odsustvo sa rada.

Svaki pobačaj je nesreća na radu.

I homoseksualnost i heteroseksualnost su radni uslovi…

   ali je homoseksualnost kontrola nad procesom proizvodnje,

a ne završetak rada.

Hoćete još osmeha? To stoji više novca.

Ništa neće tako snažno da uništi zaceljujuće snage osmeha.

Neuroze, samoubistva, deseksualizacija: profesionalne bolesti domaćice.

 

Mnoge poteškoće i dvosmislenosti na koje žene nailaze kada raspravljaju o nadnicama za kućni rad potiču od svođenja nadnica za kućni rad na puku stvar, svotu novca, umesto da se uzmu kao jedna politička perspektiva. Razlika između ove dve pozicije je ogromna. Uzeti nadnice za kućni rad kao stvar pre nego kao perspektivu znači odvojiti krajnji rezultat naše borbe od same borbe, i tako ispustiti značaj koji ona ima u demistifikovanju i podrivanju uloge u kojoj je žena zarobljena u kapitalističkom društvu.

Kada se nadnice za kućni rad vide na ovaj reduktivan način, počinjemo da se pitamo o tome kakvu bi razliku nešto više novca napravilo u našim životima? Mogli bismo se čak i složiti da bi za mnoge žene, koje nemaju nikakvog izbora do kućnog rada i braka, ovaj novac zaista i napravio razliku. Ali za nas, za koje se čini da imamo druge izbore – profesionalnu karijeru, prosvećenog muža, komunalni način života, gej odnose ili kombinaciju svega ovoga – ovaj novac ne bi napravio gotovo nikakvu razliku. Za nas navodno postoje drugi načini za sticanje ekonomske nezavisnosti, i poslednja stvar koju želimo je da do nje dođemo putem identifikovanja sa domaćicama, odnosno sa sudbinom za koju se svi slažemo da je, recimo to tako, gora i od smrti. Problem ove pozicije je u tome da, pri zamišljanju kako će ostvarenje nadnica za kućni rad izgledati, mi najčešće prosto dodamo neku manju svotu novca ovim usranim životima koje trenutno vodimo i onda se pitamo, i šta s tim? Međutim, ova pozicija počiva na pogrešnoj premisi da bi bilo moguće da ikada uopšte i uspemo da osvojimo taj novac, a da istovremeno tokom borbe za njega ne revolucionišemo sve naše porodične i društvene odnose. Međutim, kada nadnice za kućni rad uzmemo kao političku perspektivu, možemo videti da će borba za njih proizvesti revoluciju i u našim životima i u našoj društvenoj moći kao žena. Takođe, tad postaje jasno da ako mislimo da nam taj novac ne „treba“, to je zato što smo usvojile razne vidove prostitucije tela i duha, putem kojih dobijamo novac da sakrijemo tu potrebu. Kao što ću pokušati da pokažem, ne samo da su nadnice za kućni rad jedna od revolucionarnih perspektiva, one su u stvari jedina revolucionarna perspektiva sa feminističke tačke gledišta, a konačno, i sa tačke gledišta čitave radničke klase.

10904918_10205624631390872_1313234149_n

Read More

Share
Translate »